Janneke Schrey (geboren in 1986, Duitsland/Nederland) is het kloppend hart van 1605 Collective, en is de creatieve directeur. Met een sterke interesse in mode en een achtergrond in Design en Fotografie, is ze altijd gefascineerd geweest door de kunst in welke vorm dan ook. "De liefde voor architectuur en design zit in de familie", legt ze uit.
Toen ze 17 was, lag haar toekomstige carrièrebaan al helemaal vast. "Ik wilde graag graphic designer worden, dus dat is hoe ik uiteindelijk bij Grafisch Lyceum Amsterdam (nu Mediacollege Amsterdam) terechtkwam." Vervolgens, in 2019, begon ze te werken samen met haar al favoriete fotograaf, Bastiaan Woudt. Het was een cruciaal moment waarop twee ondernemende en creatieve geesten samenkomen. In 2020, samen met Bastiaan, richtte ze 1605 Collective op: een platform dat zich richt op het creëren, bedenken, ontwerpen en publiceren van hoogwaardige kunstboeken en het vertegenwoordigen van het werk van getalenteerde kunstenaars in deze publicaties.
En vandaag hebben we met Janneke gesproken over haar carrière, ideeën en plannen.
Wat kan je inspireren om het volgende meesterwerk te ontwerpen?
"Inspiratie bestaat, maar die moet je wel zelf gaan zoeken terwijl je werkt", zegt Pablo Picasso en ik kan het minder eens zijn. Natuurlijk, hoe ik mijn inspiratie vind, is elke keer anders. Het proces hangt af van hoe druk ik ben of wat er op dat moment in mijn hoofd zit. Zoals tijdens het ontwerpproces van Kacper Kowalski's boek, vond ik de flow toen ik 's avonds thuis alleen was. Ik voelde de ideeën komen, dus zette ik meteen muziek aan, goot mezelf rum op rotsen (lacht) en begon te ontwerpen. Je kunt daar niet gaan zitten en jezelf opdragen: "oké, ontwerp iets." want je moet die flow voelen. Vooral als je dit werk voor iemand doet. Dan moet je in dat persoon zijn gemoedstoestand komen en twee werelden samenbrengen.
Mijn stijl is minimalistisch, met de neiging naar strakke, zwart-wit afbeeldingen, maar ik moet er af en toe uitbreken. Anders wordt het werk te repetitief.
Je zou me nooit zien werken ontwerpen die barsten van kleur. Eerlijk gezegd, zou ik graag willen proberen om een beetje uit mijn comfortzone te stappen. Zoals bijvoorbeeld de boeken van mijn favoriete duo Albarrán Cabrera; die liggen buiten mijn zwart-wit focus, maar ik vind ze geweldig. Het werk van dit Spaanse duo is in kleur, maar het is nog steeds abstract, een kwaliteit die je normaal gesproken aan een zwart-wit palet toeschrijft.
Ik vind het werk van Paul Cupido ook erg mooi. Hij weet heel goed met kleur om te gaan. Ik zou zeggen dat hij aangetrokken wordt door een herfstpalet van dof groen, indigo, goudgeel en bordeauxrood. Gelukkig hebben we hier in 1605 de hele bibliotheek om inspiratie op te doen. Het is altijd erg behulpzaam om te zien hoe anderen het doen, zodat je misschien kunt kiezen wat je niet moet doen of nuttige ideeën kunt verzamelen. Ik ben vooral geïnspireerd door de rauwe stijl. Vroeger werkte ik in de mode en ben ik altijd geïnspireerd door het werk van de Belgische designer Martin Margiela. Hij gebruikt ruwe materialen en transformeert ze in high fashion items die er elegant maar simpel uitzien. Het is opmerkelijk.
Waar komt jouw liefde voor minimalisme en herfstkleuren vandaan?
Ik denk dat ik dat altijd al had. Ik heb nooit van felle kleuren gehouden. Volgens mijn moeder, zelfs als kind, wilde ik graag outfits in zwart en wit.
Dus, misschien komt de smaak van je ouders?
Misschien. Mijn moeder is interieurontwerper en mijn grootvader was architect. Thuis waren er veel artistieke invloeden.
Vertel me niet dat je nooit een Barbie in een roze outfit wilde hebben…
Zou je geloven dat Barbies voor mij eigenlijk te rustig waren (lacht)? Ik ben ook opgegroeid op een eiland, samen met een jongere broer. Ons vermaak bestond uit vissen en zwemmen.
En terug naar het vormgeven van boeken… Is er een kunstenaar wiens boek je graag zou willen ontwerpen?
Omdat ik zo veel houd van minimalistische esthetiek, zachte kleuren en persoonlijke verhalen, zou ik graag een boek willen ontwerpen met het werk van Annemarieke van Drimmelen en ook, Miriam Tölke. En we wijken er een beetje van fotografie af, dan, zeker Margiela. Ik zou graag een soort boek willen ontwerpen dat kunst, mode, concept en design combineert onder één dak.
Wat is je advies voor iemand die kunstboeken wil ontwerpen?
Laat de afbeeldingen van het project voor zich spreken. De afbeeldingen moeten het belangrijkste punt zijn en jij, als designer, moet het werk van de kunstenaar versterken. Jouw taak is om het te verbeteren zonder het te veel te beïnvloeden. En dat kan op veel manieren… het kiezen van de juiste volgorde voor de afbeeldingen om elkaar aan te vullen en een sterk verhaal te creëren is slechts één van de mogelijkheden. Het moet een combinatie van beide werelden zijn, want zonder design is het boek saai, maar je kunt geen design hebben zonder werk van goede kwaliteit. En natuurlijk, maak het niet allemaal om design, als het werk dat niet vereist.
Elk boek dat je ontwerpt is anders (qua aanpak en stijl). Hoe bepaal je dat?
Voorbeeld, het boek van Babs Decruyenaere, waar ik momenteel aan het ontwerpen ben, is vanaf het begin een ongewone en bijzondere ervaring geweest. Het bestaat uit veel transparante lagen, waarbij elke pagina de andere aanvult. De artistieke praktijk van Decruyenaere omvat het maken van sculpturen van natuurlijke elementen zoals stenen en rotsen. Hier moest ik nadenken en deze sculpturale aspecten van haar werk op papier weergeven. En dus zocht ik online, bekeek verschillende boeken en kwam uiteindelijk met mijn eigen plan. Ik heb zo'n 120 boeken op mijn bureau staan, met post-it notities en allerlei goede ideeën – alles helpt wanneer je op zoek bent naar je flow.
Is er iets dat je nooit zou ontwerpen?
Ik zou nooit een tijdschrift of catalogus voor een apotheek of een supermarkt ontwerpen. Dat is niet mijn ding. (lacht). Verder heb ik geen specifieke beperkingen. Zolang het werk past bij mijn esthetiek, ben ik helemaal voor.
Ik zou het zelfs geweldig vinden om iets te ontwerpen dat buiten mijn comfortzone ligt, zoals bijvoorbeeld een boek in de stijl van Antoine D’ágata. Het staat op mijn lijst om een beetje over de grenzen te gaan en iets rauwer te doen. Artistiek, maar misschien wel een beetje schokkend. Tasjaki van Henrik Purienne is een goed voorbeeld van wat ik graag zou doen, iets ongemakkelijks maar tegelijkertijd zacht en romantisch. Dit project zou ik ook liever doen in de rol van fotograaf, en niet als designer.
En wat denk jij, wat zou het ontwerp kunnen verpesten?
De verkeerde keuze van papier. Ik vind persoonlijk glanzend papier helemaal niet fijn, omdat het meer een catalogusgevoel geeft. Ik hou van mat, onbewerkt papier en dat is waar we bij 1605 Collective mee werken. Ook denk ik dat een te vol ontwerp het werk kan verpesten. Tenzij het project dat soort aanpak vereist.
Wat is het belangrijkste om te overwegen bij het ontwerpen van een boek?
Houd altijd rekening met de visie van de kunstenaar en bouw vertrouwen op. Want kun je je voorstellen al je werk aan iemand te geven die het vernietigt en een schaduw werpt op jouw naam? (lacht)
Wat bepaalt jouw ontwerpstijl? Wat is jouw signatuur?
Minimalisme en perfectionisme, bijvoorbeeld, ik ben erg kieskeurig met de uitstraling van het papier. Mijn werk is schoon en luchtig, met veel wit en zwarte ruimtes rond de afbeeldingen. Zoals ik al zei, is mijn persoonlijke voorkeur zwart-wit werk, maar ik waardeer wel warme kleuren en nude tinten.
In het verleden werkte je nauw samen met mode. Hoe, naar jouw mening, verhouden mode en kunst zich tot elkaar?
Ja, heel veel. Het hangt natuurlijk af van het type mode. Maar als we het hebben over catwalkmode en concept stores, dan ja, 100%. Op de catwalks presenteren de modellen collecties die puur conceptuele stukken zijn, gemaakt om de artistieke visie te tonen.
Wat is de specifieke ontwerpstijl van 1605 Collective?
Het sluit aan bij mijn persoonlijke stijl: minimalistisch, zwart-wit, elegant, klassiek, maar toch modern. Hier bij 1605, met het team, denken en handelen we buiten de gebaande paden.
Hoe ben je bij 1605 Collective begonnen?
Het is allemaal op organische wijze ontstaan. De fotograaf Bastiaan Woudt wilde een uitgeverij oprichten om zijn boeken te publiceren. Hij startte ook een inspirerend social media platform gericht op de "are, bure, boke" fotografie stijl, wat in het Japans "ruw, onscherp en buiten focus" betekent. Echter, ik stelde voor dat we het groter kunnen maken, door niet alleen een uitgeverij te creëren, maar ook een platform dat niet alleen fotografie, maar ook design, architectuur en schilderkunst kan omvatten. Bovendien hadden we het idee om een online en print tijdschrift te maken waarin we onze kunstwerken zullen presenteren. Nou, nu we het idee hadden, moesten we alleen nog een merk eromheen lanceren. En zo zijn we hier beland.
Right now, ik ben zo dankbaar voor waar ik ben – in een prachtige studio werken met een ondersteunend team en mensen die je de vrijheid en ruimte geven om iets te creëren waar je van houdt. En we willen graag nog meer boeken ontwerpen, designerproducten die met boeken te maken hebben maken, zoals boekstandaards en bladwijzers, deelnemen aan kunstboekenbeurzen, pop-up evenementen organiseren en signeersessies houden. We willen een universum creëren dat gewijd is aan kunst. Zo kan ons publiek geïnspireerd worden door wat we doen. En als we dat hebben, is er niets meer wat we zouden kunnen wensen.
