Richter's interesse in kunst en cultuur begon vorm te krijgen in de periode na de Tweede Wereldoorlog. Alles begon met een kerstcadeau van zijn moeder – een eenvoudige plaatcamera. Later, Werner Jungmichel, een winkelier in camera's in Waltersdorf (de provincie Dresden), leert de jonge Richter hoe hij foto's moet ontwikkelen, een vaardigheid die van pas zal komen in zijn carrière als kunstenaar.
De tekening kwam al na de oorlog, op 15-jarige leeftijd. Eén van zijn vroege schetsen, uit 1946, was een naaktfiguur, gekopieerd uit een boek. Zijn ouders waren allebei enorm trots en tegelijkertijd beschaamd door dit eerste meesterwerk. Hij begon met naakten en schakelde toen over naar landschappen en zelfportretten, voornamelijk met aquarel. In een interview met Robert Storr in 2002, beschrijft Richter een aquarel waarop een groep mensen te zien is die dansen, getekend in Waltersdorf:
"Ik was in een club, en ik keek naar de mensen die dansten, en ik was jaloers, bitter en geïrriteerd. Dus in de aquarel zit al die woede verwerkt, toen ik 16 was. Het was hetzelfde met de gedichten die ik schreef, heel romantisch, maar bitter en nihilistisch, zoals Nietzsche en Hermann Hesse."
De kunstenaar heeft later gestudeerd aan twee van de meest prestigieuze Europese kunstacademies: de Academie voor Beeldende Kunsten in Dresden en de Kunstakademie Düsseldorf, waar hij later meer dan 15 jaar lesgaf als professor.
In 2002 organiseerde MoMA in New York een grote retrospectieve van Richter's werk, getiteld Forty Years of Painting. De tentoonstelling, samengesteld door Robert Storr, omvatte 190 werken en was tot nu toe een van de meest uitgebreide overzichten van Richter's oeuvre. Het was ook de tentoonstelling die zijn status als een van de toonaangevende kunstenaars ter wereld bevestigde. Zijn introductie tot de Verenigde Staten werd door Storr omschreven als "lang overduidelijk".
Echter, om terug te keren naar fotografie, het medium dat door de kunstenaar met zoveel passie werd omarmd. Richter creëerde in de jaren zestig en begin jaren zeventig verschillende schilderijen op basis van zwart-witfoto's, en baseerde deze op verschillende bronnen: kranten en boeken, privéfoto's, luchtfoto's van steden en bergen, zeegezichten, portretten, om maar een paar voorbeelden te noemen. Voor de serie Forty-eight Portraits (1971–72) koos hij voornamelijk de gezichten van bekende componisten zoals Gustav Mahler en Jean Sibelius, en van schrijvers zoals H. G. Wells en Franz Kafka.
Richter begon in 1965 prints te maken. In de periode 1965–1974 maakte de kunstenaar het grootste deel van zijn prints van dezelfde of vergelijkbare onderwerpen als in zijn schilderijen. Op zoek naar goedkope materialen die een "geen kunst"-uitstraling aan zijn werk zouden geven, heeft Richter onderzocht verschillende fotografische druktechnieken, waaronder zeefdruk, fotolithografie en collotypie.
Na meer dan 70 jaar interesse in kunst, blijft Richter een bron van energie, een bron waar we van kunnen putten en die ons bestaan, hoe dan ook niet vrij van lijden, maar zeker luchtiger en aangenamer maakt.
