“Fotografie heeft het vermogen om het menselijk leven in een reeks momenten te verdelen; elk daarvan heeft de waarde van een volledig bestaan." Eadweard Muybridge
Maciej Markowicz is een kunstenaar met een boot die hij in 2017 ombouwde tot een Camera Obscura. Hij woont op een drijvend platform terwijl hij door Europa reist, en Markowicz verspilt geen minuut. Hij organiseert workshops voor kinderen en volwassenen en fascineert iedereen met de magie van het creëren van 8 seconden kunstwerken met licht en beweging op fotokleurpapier.
Zijn werk is opgenomen in de collectie van het Franse Museum voor Fotografie, de Duitse Bundestag Kunstcollectie, Rother's Mills, het Institute for Arts and Culture, Polen, en in vele particuliere collecties in de VS, het VK en Europa.
Over het ontstaan van Camera Obscura:
Sinds 2012 droomde ik van een boot. In 2017 bouwde ik hem uiteindelijk. In Amsterdam liet ik de boot voor het eerst te water, tijdens UNSEEN. Sinds 2017 werk ik uitsluitend op de boot. Het is een van de vele fotografische apparaten die ik heb omgebouwd en waarmee ik licht rechtstreeks op kleurrijk grafisch papier laat vallen.
Na Amsterdam ging ik met de boot naar de Paris Photo Event, die deel uitmaakte van Bienalle Hamburg. Ik reisde samen met een andere kunstenaar door Europa, die zelf een boot had met een totaal ander concept: Claudius Schulze. Sindsdien leefde ik mijn droom en realiseerde ik me hoe belangrijk het is om dit idee van unieke beeldcreatie met mensen te delen. Deze eerste reis van Amsterdam naar Parijs, van Parijs naar Hamburg en van Hamburg naar Berlijn, was een ongelooflijke ervaring, niet alleen voor mij, maar ook voor het publiek dat mijn boot kwam bezoeken. En het maakt niet uit wie ik daar ontmoette: een kunstliefhebber of een kind van vijf jaar, iedereen voelde zich ontzettend ontspannen, vergat alles om zich heen en concentreerde zich alleen op het hier en nu. Ik denk dat dat komt omdat het idee van de kracht van licht in een donkere ruimte je in een soort betoverde staat brengt. En de kinderen worden helemaal enthousiast, omdat ze geen idee hebben wat er allemaal gebeurt met al die kleuren en lichteffecten. Voor hen is het iets heel anders, iets heel levendig, niet de gebruikelijke wereld van digitale gadgets waar ze aan gewend zijn.
Whenever ik nu ga, probeer ik altijd een workshop voor kinderen te organiseren, het geeft me zoveel energie en heel veel inspiratie. Uiteindelijk ontdekken ze dat je geen smartphone nodig hebt om een foto te maken, je kunt ook je eigen camera obscura maken van bijvoorbeeld een schoenendoos.
De eerste inspiratie
Ik begon in 2007 met mijn studie en ik was toen al geïnteresseerd in analoge fotografie. Opgroeien in Zuid-Polen, had ik veel vrienden die ook in fotografie geïnteresseerd waren. We zetten gewoon een klein donkere kamer in de kelder. Alles is heel discreet, niets high-tech, zoals je je kunt voorstellen. En we brachten daar uren en uren door, waarbij we de afbeeldingen op de muur projecteerden en de negatieven van onze experimentele projecten ontwikkelden. Het was het begin van mijn ontdekkingstocht in de analoge fotografie en een van de spannendste periodes van mijn leven.
En in 2007, toen ik eindelijk mijn studie in Londen begon, gingen we samen met de andere studenten op een excursie naar Lacock Abbey in Zuid-West Engeland. Daar, in een tentoonstelling van William Henry Fox Talbot, die een Engelse wetenschapper, uitvinder en pionier op het gebied van fotografie was (hij vond de processen van het gezouten papier en de calotype uit), ontdekte ik hoe in de vroege 18e eeuw normaal papier werd omgezet in lichtgevoelig materiaal. Ik maakte veel foto's en maakte aantekeningen van Fox Talbot's tekeningen, zodat ik toen ik thuis kwam, het doel had om het proces dat door de meester was gestart, te reconstrueren. Ik dacht dat ik om fotografie te begrijpen, moest begrijpen hoe het was ontstaan.
En toen heb ik drie maanden besteed aan het proces van het maken van collotypen. Ik veranderde mijn appartement in een grote, donkere kamer. Na drie maanden kwam ik met een kleine serie collotypen en ik was gefascineerd door hoe dit werk tot stand was gekomen. Op dat moment was ik al bezig met het onderzoeken hoe verschillende objecten, containers en ruimtes kunnen worden omgezet in camera's. Tijdens maanden van onderzoek was mijn hele donkere kamer ook mijn camera. Het was een periode waarin ik verliefd werd op de kracht van licht.
Vijf jaar later, in 2012 ontdekte ik eindelijk wat er ontbrak in mijn proces en waar ik naar op zoek was. Ik woonde in New York dat jaar en op een dag, toen ik in de metro zat, ging het licht in de trein uit en kwam het licht van de tunnel naar binnen. Dit liet glinsterende beelden in die donkere ruimte terechtkomen en op de wanden van de wagon worden geprojecteerd. Dit was mijn “eureka moment” toen ik realiseerde dat ik kleurpapier met mijn camera obscura moest gebruiken om dit mysterieuze, glanzende resultaat te bereiken in een caleidoscoop van verschillende kleuren en licht.
Mijn huidige doel is om mijn werk en mijn artistieke aanpak zoveel mogelijk met mensen te delen. Zoals ik al eerder heb gezegd, is dat erg inspirerend voor beide partijen. Ik wil graag blijven werken met kinderen, vooral kinderen die niet gemakkelijk toegang hebben tot workshops in fotografie of andere vormen van kunst.
Ik denk dat investeren in toekomstige generaties het belangrijkste is waar je naar toe kunt werken. En zoals ik al eerder zei, de nieuwsgierigheid van kinderen en hun openheid voor het onderwerp is ongeëvenaard. Momenteel organiseer ik veel workshops voor kinderen en specifiek voor vluchtelingen kinderen uit Oekraïne. De kinderen die zo'n moeilijke tijd hebben meegemaakt, verdienen echt deze momenten van pure magie die hun dagen kunnen opfleuren.
