Vroege invloeden: de surrealistische kunst van Paul Klee, en de schilderijen van Georges Rouault.
Geboren op 26 september 1903, zou Mark Rothko vandaag 118 jaar zijn. Hij beëindigde tragisch zijn leven op de leeftijd van 66 jaar, en liet ons achter met 836 bekende schilderijen die hij gedurende zijn leven heeft gemaakt. Dat is ongeveer 18 schilderijen per jaar, meer dan één per maand. Ondanks zijn toewijding en intensieve kunstproductie, heeft Mark Rothko geen kunstacademie bezocht. Hij wordt echter altijd geassocieerd met de Amerikaanse Abstract Expressionist beweging van moderne kunst.
Aan het begin van zijn loopbaan stond hij bekend om grote, imposante schilderijen van gemiddeld 1,5 meter hoog. Toen zijn gezondheid later achteruitging, moest hij op doktersadvies overstappen op kleinere werken met acrylverf op papier.
Rothko concentreerde zich ook op intense, warme kleuren, die hij in een groot deel van zijn artistieke carrière verder abstraheerde tot rechthoekige kleurvlakken. In de laatste jaren schakelde hij over naar een somberder en stiller kleurenpalet van zwart- en grijstinten, voordat hij zelfmoord pleegde. Ongeacht het uitgebreide kleurenpalet van de meester, zoals hij zelf stelt, ging zijn werk niet over kleurcombinaties. Want kleur was slechts een essentieel instrument om drama, stemming, spirituele worsteling en om een emotionele reactie bij de toeschouwer los te wekken.
"... alleen in het uitdrukken van fundamentele menselijke emoties: tragedie, extase, onheil, enzovoort. Het feit dat veel mensen in tranen uitbarsten wanneer ze mijn schilderijen zien, laat zien dat ik die fundamentele emoties kan overbrengen ... De mensen die huilen voor mijn schilderijen hebben dezelfde religieuze ervaring als ik toen ik ze schilderde. En als je, zoals je zegt, alleen geraakt wordt door de verhouding tussen de kleuren, dan mis je de essentie."
Aan het einde van zijn leven schilderde Rothko een serie, bekend als "Black on Greys", die consequent een zwarte rechthoek boven een grijze rechthoek liet zien. Deze doeken zijn in verband gebracht met zijn depressie en suïcidale gedachten, hoewel die associatie is ontkend door kunstcritici.
Gedurende zijn leven streefde Rothko er consistent naar dat zijn werken serieuze, dramatische inhoud zouden oproepen, ongeacht de kleuren die in een individueel schilderij werden gebruikt. Toen een keer een klant de studio van de kunstenaar bezocht om een "vrolijk" schilderij met felle kleuren te kopen, antwoordde Rothko: "Rood, geel, oranje – zijn dat niet de kleuren van een hel?"
In november 1958 sprak Rothko bij de Pratt Institute in New York, die de formule voor een succesvol kunstwerk besprak. Hij benadrukte 7 belangrijke punten:
1. Er moet een duidelijke preoccupatie met de dood zijn, een besef van sterfelijkheid ... Tragische kunst, romantische kunst enzovoort houden zich bezig met het besef van de dood.
2. Sensualiteit. Onze basis om concreet naar de wereld te kijken. Het is een verlangende relatie met dingen die bestaan.
3. Spanning. Of conflict, of bedompte verlangens.
4. Ironie, dit is een modern element, de zelfspot en introspectie waarmee een man even kan doorgaan naar iets anders.
5. Humor en spel ... voor het menselijke element.
6. De vluchtbare en toevallige... voor het menselijke element.
7. Hoop. 10% om het tragische concept draaglijker te maken.
"Ik meet deze ingrediënten heel zorgvuldig wanneer ik een schilderij maak. Het is altijd de vorm die voortvloeit uit deze elementen en het schilderij is het resultaat van de verhoudingen van deze elementen" - Rothko beweerde.
De Rothko Chapel is gelegen nabij de Menil Collection en The University of St. Thomas in Houston, Texas. Het gebouw is klein en heeft geen ramen. Het is een geometrische, postmodern structuur, gelegen in een wijk in Houston uit het begin van de twintigste eeuw, een wijk waar vroeger de middenklasse woonde.
Voor Rothko moest de kapel een bestemming worden, een pelgrimsoord ver van het kunstcentrum New York, waar bezoekers zijn nieuwe 'religieuze' werk konden ervaren. De kapel, die nu niet aan één geloof is verbonden, was aanvankelijk specifiek rooms-katholiek bedoeld. Zowel Rothko's ontwerp voor het gebouw als de religieuze lading van de schilderijen was geïnspireerd op rooms-katholieke kunst en architectuur. De achthoekige vorm is gebaseerd op een Byzantijnse kerk van St. Maria Assunta; de opbouw van de drieluiken op schilderijen van de kruisiging.
De kapel is het hoogtepunt van zes jaar uit Rothko's leven en vertegenwoordigt zijn passie voor het bijzondere. Voor sommigen is het bekijken van de schilderijen in de kapel een spirituele ervaring, iets wat de kunstenaar tijdens zijn leven predikte. Alle 14 werken in de kapel werden Rothko's definitieve artistieke statement aan de wereld. Ze werden uiteindelijk onthuld bij de opening van de kapel in 1971. Rothko zag de voltooide kapel nooit en installeerde de schilderijen nooit. Op 28 februari 1971, de kunstverzamelaar en de oprichter van de Menil Collection, Dominique de Menil zei: "We zijn overspoeld met beelden en alleen abstracte kunst kan ons naar de drempel van het goddelijke brengen."
