Het is voor niemand een geheim dat er bijna niets is dat beter inspireert dan een goede film. En laten we voor even de grote Hollywoodblockbusters even buiten beschouwing... Natuurlijk is er niets tegen, en er zijn zeker enkele klassiekers die we niet mogen negeren, zoals bijvoorbeeld "James Bond" (1962-2021) of "The Godfather" (1972).
Maar laten we er even uitstappen, uit de gevestigde orde. Wat zien we dan? Elegante zwart-witfilms die langer, stiller zijn en ook, dieper. In zekere zin richten ze zich niet alleen op het verhaal, maar gaan daarbovenop, en onthullen metaforen in de details van kleding en onopvallende gebaren. Misschien moeten we accepteren dat er zelfs geen duidelijke verhaallijn is. Deze films hebben geen begin, geen hoogtepunt en meestal geven ze ons een heel intrigerend einde. Maar is er niet schoonheid in dit alles?
"Waar ging die film eigenlijk over?" - vraag je jezelf af. Het antwoord zal niet zomaar verschijnen. Elke kijker kan een persoonlijke interpretatie geven, en de regisseur staat dit toe. De film is waarschijnlijk gemaakt met een specifiek idee in gedachten, maar dat doet niets af aan de talloze andere mogelijke betekenissen. Laten we als voorbeeld Andrei Tarkovsky's "Nostalghia" nemen. De film gaat inderdaad over heimwee, maar het gaat ook over het verlangen naar het vergeten verleden en ook over de oneindige complexiteit van het menselijke ziel. En het is absoluut acceptabel dat het voor jou iets anders kan betekenen. Bovendien is je analyse zeer welkom.
De drie films die we je vandaag aanraden, zijn niet zomaar films, zoals je uit de eerder genoemde alinea begreep. Ze zijn echte kunstwerken, bewegende foto's en een schat aan talloze ideeën, dromen en inspiratie. Klaar?
"The Seventh Seal" (1957) | Ingmar Bergman
Geschikt voor: Middeleeuwse kunstliefhebbers, liefhebbers van HHH (humoristische, bescheiden en onheilspellende) films, portretfotografen en modeontwerpers.
"The Seventh Seal" kan lijken op een stommefilm, maar dat is het niet. Het is een stille film die de innerlijke dialoog met jezelf benadrukt, over de betekenis van het leven en ook over de betekenis van de dood, het bestaan van God en de acceptatie van de dagelijkse waanzin. De zwart-wit scènes hebben veel moderne filmregisseurs geïnspireerd, zoals David Fincher – die vaak werkte met de donkere en verontrustende aspecten van de menselijke psyche, Woody Allen – een groot fan van zwarte humor en sarcasme, en Francis Ford Coppola – een onderzoeker van de menselijke conditie en bewonderaar van eenvoud en verwijzingen naar kunstgeschiedenis in zijn films.
“Ik wil zo goed mogelijk biechten, maar mijn hart is leeg. Die leegte is een spiegel. Ik zie mijn gezicht en voel afkeer en afschuw. Mijn onverschilligheid voor mannen heeft me afgesloten. Ik leef nu in een wereld van geesten, een gevangene in mijn dromen.”
"Nostalghia" (1983) | Andrei Tarkovsky
Geschikt voor: iedereen die een existentiële crisis doormaakt of gewoon fans is van Camus, Sartre en Dostoyevsky, liefhebbers van Italiaanse architectuur, en landschap- en natuurfotografen.
"Nostalghia is dichter bij een gedicht dan bij een film, het type gedicht dat menselijke spiritualiteit combineert met de kracht van de natuur. Met de beelden van de regen en de vernielde kathedralen, melodieuze gebeden, het geluid van de windvlagen en het optreden van de getalenteerde acteurs Domiziana Giordano en Oleg Yankovsky, werd "Nostalghia" een van de meest iconische films die door Andrei Tarkovsky zijn gemaakt. Het gaat over heimwee, de hunkering naar het verleden, vernielde dromen, maar ook, volgens de regisseur zelf: "over de specifieke gemoedstoestand die Russen ervaren wanneer ze ver van hun geboorteland zijn."
"We weten niet wat waanzin is. Ze zijn lastig, onhandig, we weigeren ze te begrijpen. Maar ze zijn zeker dichter bij de waarheid."
"Last Year in Marienbad" (1961) | Alain Resnais
Geschikt voor: fotografen die op zoek zijn naar ongebruikelijke geometrische composities, architecten die op zoek zijn naar verfijnde barokke inspiratie
Als je een fan bent van "Inception" (2010) van Christopher Nolan, dan kom je misschien erachter waar het zijn oorsprong vindt. "Last Year in Marienbad" is niet zomaar een film, maar een droom binnen een droom, een gang van spiegels waarin je jezelf verliest. Het is een verfijnd, donker sprookje dat onze verbeelding prikkelt en onze gedachten in verwarring brengt, net zoals Maurits Cornelis Eschers (1898-1972) schilderijen.
"Ik loop verder, weer eens, door deze gangen, door deze zalen, deze galerijen, in dit gebouw uit een andere eeuw, dit enorme, verfijnde, barokke, sombere hotel, waar gangen elkaar in de lengte volgen, stille, verlaten gangen vol een gedempte, koude versiering van houtwerk, stucwerk, lijsten, marmer, zwarte spiegels, donkere schilderijen, zuilen, zware gordijnen, gebeeldhouwde deuropeningen, een reeks deuren, galerijen, dwarsgangen die op hun beurt uitkomen op lege salons, kamers vol een versiering uit een andere eeuw…"
