1605 Collective kondigt met plezier de uitgave aan van Event Horizon, een vierde boek van de Poolse fotograaf Kacper Kowalski. Event Horizon onthult de meest intieme aspecten van de ziel van de kunstenaar, en laat zijn introspectieve benadering van de natuur zien, evenals de ontdekking van zijn kwetsbaarheid en gevoelens. “Met het begin van de winter begon ik aan een reis op zoek naar harmonie. Gedreven door instinct, ging ik steeds verder, tot ik de grenzen van rationaliteit overschreed,” zegt Kowalski.
We waren blij om Kowalski in ons kantoor te mogen ontvangen voor het interview over zijn spirituele ervaring van vliegen, terwijl hij prachtige en abstracte landschappen fotografeerde die een intrinsieke betekenis hebben, voor de auteur zelf als voor de kijkers.
Kacper, je hebt een achtergrond in architectuur. Hoe denk je dat dit je werk heeft beïnvloed?
Architectuur heeft me veel geleerd over tekenen en het omzetten van platte 2D-beelden in 3D-oplossingen. Het heeft me ook geleerd over het creëren van gevoelens. Volgens de Poolse avant-garde beeldhouwer en architect Katarzyna Kobro, “Architectuur is de kunst om gevoelens te creëren voor gebruikers die zich in een gebouw/constructie bewegen.” Als architect kun je een breed scala aan emoties oproepen met behulp van kleur, textuur, proporties, materialen en hun kenmerken (zoals temperatuur, licht en schaduw, en vormen) om de gebruiker voor te bereiden op het proces dat hij doorloopt terwijl hij van punt A naar punt B gaat.
En zoals je in één van je interviews al zei, ben je een piloot met een smoes om fotograaf te zijn. Antoine de Saint-Exupéry zei ooit: “Ik vlieg omdat het mijn geest bevrijdt van de tirannie van kleine dingen.” Waarom vlieg je?
Architectuur is een moeilijk vak, zoals elk creatief proces, kost het veel werk. Naast het werk, is er veel verantwoordelijkheid. Op een bepaald moment werd mijn liefde voor gebouwen overschaduwd door mijn passie voor vliegen. Ik begreep dit pas toen, in plaats van de ervaring van de gebruiker van de ruimte die ik ontwierp voor me te zien, ik mijn volgende vlucht plande. Ik realiseerde me dat ik weer omhoog moest, toen ik dichtbij een klif vloog en toen ik in een schoorsteen keek terwijl ik de wolken bereikte. Deze ervaringen maakten me duidelijk dat ik ofwel een ongelukkige architect en gevangene van mijn opleiding kon zijn, of een heel gelukkige piloot. Maar ik had een excuus nodig om te kunnen vliegen, en zo kwam ik fotografie tegen.
Vliegen is pure magie. Ik leef voor die momenten waarin ik mijn vleugels spreid, de motor aanzet en zijn ritme hoor, de wind voel, en een goed moment kies om op te stijgen, om met de motor op mijn rug te rennen, en dan, uiteindelijk, de lucht voelen bewegen door de ruimte met mijn lichaam, terwijl abstracte visioenen in me opkomen. Wanneer ik in de lucht ben, kom ik in een soort trance. Daarom vlieg ik. Omdat ik me vliegend dichter bij de menselijke natuur voel dan op de grond, ook al heb ik, paradoxaal genoeg, geen natuurlijke vleugels.
Hoe kom je op ideeën voor je projecten? Wie of wat inspireert je om te creëren?
Ik vind het heerlijk om steeds weer over dezelfde plekken te vliegen en de verschillende gezichten van die plekken te zien. Er zijn dingen die al sinds het begin van mijn vliegervaring in mijn gedachten zijn, dus al 26 jaar, maar om een of andere reden heb ik er niet echt op gelet. Het is een beetje zoals een componist die voor hetzelfde piano gaat zitten: ik heb het hele spectrum tot mijn beschikking, maar elke keer kies ik specifieke klanken om iets nieuws te creëren.
Het fascinerende mechanisme van het ervaren van ruimte boeit me. Het zien. De magie die in dat moment van het afdrukken van de sluiter zit. Uiteindelijk zijn alle emoties, dynamiek en redenen die me ertoe aanzetten de sluiter in te drukken, samengevat in dat vlakke en stilstaande beeld, en dat opent een oneindig aantal interpretaties, werelden en sensaties voor de kijker. Soms is één foto meer waard dan duizend woorden. Daarom probeer ik inspiratie in mezelf te vinden: om de waarheid over de mensheid in een beeld te zoeken.
In OVER, je noemt Andrei Tarkovsky's film, Stalker. Ik ben benieuwd naar de invloed van cinematografie op jouw projecten en naar je favoriete filmmaker.
Ik hou van Paolo Sorrentino en Tomm Moore (van de film Song of the Sea).
Ik moet iets bekennen. De originele versie van OVER noemde het boek uit 1971 van Arkady en Boris Strugatsky, Roadside Picnic, waarop Stalker was gebaseerd, maar aangezien boeken niet zo populair zijn als films, is het niet zo bekend als Tarkovsky's filmadaptatie.
Ik kan me goed in het medium van tekst inleven, omdat het ruimte biedt voor de verbeelding. Uiteindelijk is actie ook een product van de verbeelding. Boeken zijn meer ontwikkelend, terwijl films meer impact hebben. Ik geniet ervan om boeken te lezen over denkbeeldige werelden of magie. Het is fascinerend omdat een heel echte menselijke ervaring beschreven wordt door de verbeelding van het bovennatuurlijke; het maakt niet uit of het gaat om de Griekse mythologie, de Bijbel, Tao Te Ching of Harry Potter.
Laten we het hebben over je projecten. Je beschrijft Arché als een universeel verhaal over de verbinding tussen mensen en natuur en een reflectie op de onderlinge verbinding tussen het verleden en het heden, die zich niet alleen in ons spirituele leven uit, maar ook in de natuur zelf tot uitdrukking komt. Zonder de beschrijving van dit project te lezen, heb ik geen idee wat ik bekijk… misschien zijn dit sporen van inkt op zacht katoen, of cellen onder de microscoop. Wat ik wil zeggen is dat dit specifieke project uw toeschouwer in staat stelt om hun eigen interpretatie van de serie te vormen. Hoe denk je daarover?
Dat is geweldig, dat is precies het punt. In dit project gaat het niet om de aard van ijs, maar om de aard van menselijk abstract denken. Ik begon na te denken over of ik het gebied dat ik overvloog, kon zien door de ogen van de eerste mensen die de buurt verkenden.
Mensen kwamen ongeveer 40.000 jaar geleden in Europa. Op dat moment lag er kilometers ijs in mijn geboortestad Gdynia. Mijn landschap is gevormd door een gletsjer die ongeveer 12.000 jaar geleden is teruggetrokken. En dat is het moment waarop de Baltische Zee is ontstaan. Ik vind het heerlijk om me voor te stellen hoe mensen op de rand van een klif stonden, naar de vogels keken en droomden van vliegen. Ik vlieg al 25 jaar op een vergelijkbare hoogte. Ik vervul de eeuwenoude menselijke droom van vliegen, en dat doe ik onvrijwillig.
De tekst in Arché overweldigt de visuele content niet; het speelt een vergelijkbare rol als het boekje dat bij een muziek-CD zit. Je kunt naar de CD luisteren zonder te weten wat de componist heeft meegemaakt. Soms kan die kennis voor de luisteraar verstorend zijn. Maar soms kan het helpen, omdat sommige kijkers niet kunnen zien, voelen of ervaren zonder een inleiding.
Nogmaals, met betrekking tot Arché: Het project is monochroom en abstract, in tegenstelling tot je eerdere werken zoals OVER en Side Effects. Wat bracht je tot deze verandering van perspectief?
Mijn bevestiging van de noodzaak om signalen, dromen en herinneringen te zien. Na vele jaren zocht ik een soort verandering, een sleutel tot een nieuwe manier om naar hetzelfde te kijken. Het was ook een persoonlijke uitdaging om te beoordelen of ik in staat was om de wereld in zwart-wit te zien tijdens het vliegen. En uiteindelijk, deed ik dat ook. De letters, signalen en symbolen werden de kern, en verder telde niets.
Het boek van de Poolse fotograaf Hubert Humka Death Landscapes vraagt naar de gebeurtenissen die in een bepaald landschap in het verleden hebben plaatsgevonden en hoe kennis van deze gebeurtenissen onze perceptie van dat landschap beïnvloedt. Je vliegt boven het gebied van Gdansk in Polen, in de buurt van je eigen stad. In het verleden was Polen de locatie van verschillende Nazi-concentratiekampen, waaronder Stutthof, in de buurt van Gdansk. Ik ben benieuwd: Wanneer je naar de landschappen hieronder kijkt, zie je dan de donkere kant van de mensheid in deze nu lege en serene landschappen (als ik het zo mag zeggen)? Volgens jou, in welke mate kan het ontbreken van gruwel in een foto trauma weergeven dat ermee verbonden is?
Dit is een heel interessante observatie. Sterker nog, er is een tentoonstelling van het Event Horizon project (misschien in samenwerking met Arché) wordt voorbereid voor de herfst van dit jaar in de Nationale Kunstgalerie in Sopot, Polen, en zal in dialoog staan met Hubert Humka's volgende project.
Soms denk ik dat het onmogelijk zou zijn om onze voorouders te vertellen over hedendaagse problemen. Uiteindelijk zou zelfs ons videogesprek al een droom voor een voorouder zijn.
Ik heb geconcludeerd dat de enige optie voor verbetering is om bewustwording en reflectievermogen te creëren bij mensen, zodat ze zich ervan bewust zijn dat de meeste problemen geconstrueerd zijn en het dagelijks leven niet beïnvloeden.
Ik weet dat je momenteel aan een nieuw project werkt. Vertel ons er eens wat meer over het concept. Wat heeft de creatie ervan geïnspireerd, en hoe verschilt het van je eerdere projecten?
Dit is een heel persoonlijk project, waarschijnlijk het meest intieme van allemaal. Aan het begin van het jaar ben ik begonnen om harmonie te vinden; daarom zijn de eerste beelden rustig en evenwichtig. Vervolgens bleek het om verschillende dingen te gaan. Ik ontdekte dat mijn brein anders is opgebouwd, ik heb een vorm van Asperger, en daardoor lees ik emoties en intenties anders. Beelden zijn een natuurlijkere vorm van communicatie voor mij dan woorden, vooral wanneer het gaat om de volgorde van emoties. Ik was depressief, ik daagde het lot uit en betrad het pad van waanzin. Ik wilde magie testen en ervaren.
Mijn project Arché is over het effect van het externe landschap op een persoon. Echter, Event Horizon is precies het tegenovergestelde. Wanneer er dingen in me gebeuren die ik niet kan benoemen, zoek ik onbewust naar fragmenten van het landschap om het scala aan emoties die ik ervaar, te beschrijven. Wat weer interessant is, is dat het hele project is gemaakt in dezelfde plaatsen als Arché, maar de afbeeldingen herhalen zich niet. Misschien zal dit project geen uitgebreide beschrijving krijgen, omdat het een set is die je meer kunt voelen dan kunt omschrijven met woorden.
Ik weet ook dat je zojuist een nieuw boek hebt uitgebracht met 1605 Collective. Ik zou graag willen weten hoe belangrijk jij vindt dat het is voor een kunstenaar om een gepubliceerd boek te hebben. Verandert het de manier waarop jij en anderen je werk zien?
Een boek is, boven alles, eeuwig. Het is ook een uitspraak. De tentoonstelling kan opgehangen en weer verwijderd worden. In het geval van mijn boeken, is het belangrijkste tot nu toe dat ze me in staat stellen om een uitbreiding te maken van wat ik daar voel, ze zijn een uitnodiging aan boord voor iedereen die het wil voelen.
Mijn laatste paar boeken heb ik zelf uitgegeven, en ik ben erg blij dat ik het project gerealiseerd heb Event Horizon in samenwerking met 1605 Collective. Ik heb het gevoel dat we vanaf nu naar een hoger niveau gaan, en kunnen genieten van de creatieve vrijheid en reflecties. Ik heb de indruk dat, in sommige opzichten, de visuele taal die we gebruiken vergelijkbaar is en de manier van denken hetzelfde. Zo worden geweldige dingen gecreëerd.
Het boek Event Horizon heeft een perfecte taal van metaforen om mijn innerlijke wereld te verkennen. Het onthult mijn spirituele en introspectieve benadering van de natuur en de ontdekking van mijn kwetsbaarheid en gevoelens.
Je wordt nu vertegenwoordigd door Bildhalle Gallery in Zwitserland en Nederland. Hoe belangrijk vind je het voor een kunstenaar om een officiële galerie te hebben? Naar jouw mening, wat is het verschil tussen de presentatie van een werk in een tentoonstelling en de presentatie ervan in een boek? Kunnen deze twee media elkaar ten goede gebruiken?
Werken met de Bildhalle Gallery is een grote eer. Mirjam en Andreas Cavegn en hun team steunen de kunstenaars enorm en werken erg hard. Ze duiken diep in het begrijpen van het creatieve proces en besteden veel aandacht om ervoor te zorgen dat de vertegenwoordigde kunstenaars in staat zijn om te vertellen over de waarde van een werk, evenals de unieke en authentieke creatieve weg erachter.
Er is ook het zakelijke aspect, zoals de edities, de prijs, de oplage van afbeeldingen en de planning voor het samenstellen van een aanbod. Vervolgens zijn er beurzen, recensies, deelname aan institutionele tentoonstellingen… het is veel werk, en verkopen is moeilijk. Dus, ik waardeer het dat ik mijn strategie niet alleen hoef op te bouwen en dat ik de galerie als partner heb. Ik ben erg blij om nauw samen te werken met Bildhalle en een verantwoordelijke, voorspelbare weg creëren die verzamelaars investeringszekerheid biedt. Zo hebben we besloten om enkele edities te verminderen en het aantal prints te beperken, om nog meer uniciteit te bereiken. Ik droom van een tijd waarin ik een vlucht kan nemen en terugkeren met slechts één print, één unieke print die de ervaring van de hele vlucht omvat. Naast dergelijke ondersteuning, biedt samenwerking met de galerie creatieve zekerheid, de overtuiging dat wat ik doe zinvol is en dat er mensen zijn die mijn werk willen kopen.
Er is een boek van Richard Bach genaamd Jonathan Livingston Seagull, die zegt: “De meeste meeuwen moeiten zich er niet voor om meer te leren dan de meest basale feiten over het vliegen: hoe ze van de kust naar voedsel en weer terug te komen. Voor de meeste meeuwen is het niet het vliegen dat telt, maar het eten. Maar voor deze meeuw telde het niet om te eten, maar om te vliegen.” Hoe denk je dat dit citaat je begrip van het leven en artistieke creatie weerspiegelt? Wat voor soort meeuw denk je dat jij bent?
Ik vlieg omdat ik graag vrij wil zijn, zoals een vogel in de lucht, zodat er niets mijn weg blokkeert, behalve de fysieke ervaring zelf, zoals de zilvermeeuw die ik hierboven noemde. En als er iets mijn weg blokkeert, probeer ik te achterhalen wat het is, waarom, en hoe ik het kan overwinnen, en dan doe ik dat ook. Gelukkig wordt deze ervaring vastgelegd door fotografie, wat misschien verklaart waarom mijn projecten zo persoonlijk zijn.
En wat betreft vogels, waarom reduceren we ze tot een algoritme? Er brandt tenslotte in elk levend wezen net zo'n oude vonk van leven als in mij. Onuitgesproken al vier miljard jaar. Elk wezen gaat op zijn gemak zijn eigen weg; hun ervaring is niet beter of slechter, gewoon anders.
Ik kijk al sinds mijn jeugd vogels van een korte afstand. Toen ik op de zevende verdieping van een flatgebouw zat en zeekoogvogel over de daken van andere gebouwen zag vliegen, vroeg ik me af wat ze deden, waar ze vlogen, wanneer ze genoeg hadden, en wat hun privéleven en persoonlijke zaken waren. De verwijzing naar de natuur is heel, heel belangrijk, vooral vandaag de dag, wanneer de beschaving mensen heeft gedomesticeerd en technologie ons de verkeerde indruk geeft dat we boven de natuur staan.
